زاغ وكبك                                

زاغي از آنجا كه فراغي گزيد
رخت خود از باغ به راغي كشيد

فراغ ـ آسايش                       
راغ. صحراو دشت
زاغي و راغي ـ جناس
 فراغي و راغي- جناس      
رخت كشيدن –كنايه از سفر كردان

معني): زاغي كه به دنبال آسايش و راحتي بود تصميم گرفت از باغ به صحرايي برود

ديد يكي عرصه به دامان كوه
عرضه ده مخزن پنهان كرد            

عرصه :ميدان                
عرضه ده .ارائه دهنده                    
مخزن.گنجينه
عرصه وعرضه. جناس             

معني): ميداني رادر دامنه ي كوه ديد كه نشان دهنده ي گنجينه و اسرار كوه است

نادره كبكي به جمال تمام
شاهد آن روضه ي فيروزه فام

نادره. كمياب         
 شاهد.زيبا رو      
روضه.باغ      
فيروزه فام. فيروزه اي رنگ

معني): كبك بسيار زيبايي درآنجا بود وزيباروي آن باغ فيروزه رنگ بود

تيزرو وتيزدو تيزگام
خوش روش وخوش پرش وخوش خرام

خرام.باناز راه رفتن
معني): تندرو، دونده و با گام هايي سريع، خوش حركت بود و زيبا و خوب و با ناز راه ميرفت

 
هم حركاتش متناسب به هم
هم خطواتش متقارب به هم

خطوات.قدم ها                  متقارب.نزديك شدن
آرايه: بيت ترصيع دارد

معني): حركاتش موزون وهماهنگ بود وگامهايش نزديك به هم و زيبا بود

زاغ چو ديد آن ره و رفتار را
وان روش و جنبش هموار را

معني): زاغ وقتي آن راه رفتن وحركات متناسب و شيوه ي موزون و راه رفتن او را ديد،

بادلي ازدرد گفتار او
رفت به شاگردي رفتار او

گرفتار ورفتار. جناس

معني): زاغ بادلي گرفتار و شيفته وآرزومند، به تقليد حركات او پرداخت.


باز كشيد از روش خويش پاي
در پي او كرد به تقليد جاي

پاي كشيدن از... : كنايه از انصراف

معني): زاغ از رفتار خود دست كشيد و از كبك تقليد كرد.

بر قدم او قدمي مي كشيد
وز قلم او رقمي مي كشيد

قلم ورقم.تناسب

معني): مانند گام نهادن كبك گام مي نهاد و حركت مي كرد

در پي اش القصه درآن مرغزار
رفت بر اين قاعده روزي سه چار

القصه. خلاصه      
مرغزار.دشتِ چمن

معني): خلاصه چند روز به اين شيوه در آن چمنزار از كبك تقليد كرد.

عاقبت از خامي خود سوخته
رهرَوِيِ كبك نياموخته

خامي.نا پختگي            
 رهروي.راه رفتن      

معني): سرانجام زاغ به خاطره تجربه نداشتن، داشته ي خود را از دست داد و راه رفتن كبك را نيز نياموخت.

 كرد فراموش ره و رفتارخويش
مانده غرامت زده از كار خويش

غرامت زده. زيان ديده

معني): زاغ حركات و روش خود را نيز فراموش كرده، و از اين كار خود زيان ديده ماند.